{"id":3444860,"date":"2026-10-07T10:35:30","date_gmt":"2026-10-07T08:35:30","guid":{"rendered":"https:\/\/datanorth.ai\/?post_type=news&#038;p=3444860"},"modified":"2026-10-07T10:35:17","modified_gmt":"2026-10-07T08:35:17","slug":"chatgpt-krijgt-in-de-eu-een-onzichtbaar-watermerk","status":"publish","type":"news","link":"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/nieuws\/chatgpt-krijgt-in-de-eu-een-onzichtbaar-watermerk","title":{"rendered":"ChatGPT krijgt in de EU een onzichtbaar watermerk"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">OpenAI maakte op 5 oktober 2026 bekend dat ChatGPT en Codex de komende weken een onzichtbaar watermerk, textGrain, toevoegen aan tekst voor gebruikers in de EU, dus ook in Nederland. Het geldt voor alle abonnementen en is OpenAI&#8217;s antwoord op de AI Act, die eist dat AI-output machineleesbaar herkenbaar is. Volgens OpenAI&#8217;s eigen tests is het watermerk kwetsbaar: vervang een kwart van de woorden en de detectie zakt van 92% naar 17%.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Voor Nederlandse gebruikers verandert er zichtbaar niets<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je merkt het watermerk niet. textGrain zit niet in verborgen tekens maar in de woordkeuze: bij elk volgend woord duwt een geheime sleutel het model licht richting bepaalde opties. Jij leest gewone tekst, alleen een detector met die sleutel ziet het statistische patroon. Kopi\u00ebren en plakken haalt het er dus niet uit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor Nederlandse tekst publiceert OpenAI geen apart detectiecijfer. Andere EU-talen scoren 42,2% (Roemeens) tot 69,0% (Spaans), ruim onder het Engels. Reken er dus niet op dat een Nederlandse tekst beter herkenbaar is. OpenAI noemt alleen de EU; of Noorwegen, IJsland en Liechtenstein meedoen, zegt het bedrijf niet.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Een kwart van de woorden herschrijven en het watermerk is grotendeels weg<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">OpenAI&#8217;s eigen cijfers laten zien waar de zwakke plek zit. Alle percentages gaan uit van een detector die 1% van de menselijke tekst onterecht aanmerkt. Een token is een stukje tekst, ongeveer driekwart van een Engels woord.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>Test (1% vals alarm)<\/th><th>Gedetecteerde tekst met watermerk<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>400 tokens, onbewerkt<\/td><td>Ongeveer 95%<\/td><\/tr><tr><td>200 tokens, onbewerkt<\/td><td>Ongeveer 80%<\/td><\/tr><tr><td>400 tokens, 10% van de woorden vervangen door synoniemen<\/td><td>66% (was 92%)<\/td><\/tr><tr><td>400 tokens, 25% van de woorden vervangen<\/td><td>17%<\/td><\/tr><tr><td>Antwoorden op wiskundevragen<\/td><td>Duidelijk lager dan gewone tekst<\/td><\/tr><tr><td>Andere EU-talen (vertaalde prompts)<\/td><td>42,2% (Roemeens) tot 69,0% (Spaans)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De Engelse cijfers en de bewerkingstest komen van OpenAI zelf, uit de aankondiging en de helppagina&#8217;s. Een onafhankelijk lab heeft ze nog niet nagemeten. De taalcijfers komen uit OpenAI&#8217;s helpcentrum, zoals ActuIA ze weergeeft. Volgens OpenAI levert het watermerk op de eigen benchmarks geen merkbaar kwaliteitsverlies op.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Alleen goedgekeurde onderzoekers kunnen het watermerk controleren<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onderzoekers en expertorganisaties kunnen toegang tot de detector aanvragen, en OpenAI beoordeelt elke aanvraag apart, zoals de Europese praktijkcode voor het markeren van AI-content voorschrijft. ActuIA noemt Cornell, ETH Z\u00fcrich en het Slowaakse instituut KInIT bij de eersten. Een openbare tool komt er voorlopig niet, omdat die watermerken mist en vals alarm geeft. Een opensourceversie staat gepland, zonder datum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">OpenAI is ook duidelijk over wat een uitslag betekent. Een watermerk laat zien dat een OpenAI-systeem een deel van de tekst schreef of bewerkte, niet hoeveel een mens eraan veranderde. En ontbreekt het watermerk, dan bewijst dat niet dat een mens de tekst schreef. Wil je als docent of recruiter AI-tekst herkennen, dan helpt dit je nog niet.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">OpenAI doet wat de wet vraagt, Anthropic markeert alles<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De reikwijdte is bewust smal. Artikel 50 van de AI Act verplicht aanbieders van generatieve AI sinds 2 augustus 2026 om hun output machineleesbaar te markeren. Systemen die toen al op de markt waren, krijgen uitstel tot 2 december 2026. Een overtreding kan tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde omzet kosten. Wil je weten hoe de risicoklassen en de rest van de wet in elkaar zitten, lees dan ons artikel over <a href=\"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/blog\/eu-ai-wet\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">de EU AI-wet en wat het betekent voor jouw bedrijf<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anthropic koos een andere route. Dat markeert Claude-tekst sinds 2 augustus in alle regio&#8217;s, de API inbegrepen, meldde Euronews. OpenAI beperkt de standaardinstelling tot EU-gebruikers van ChatGPT en Codex en laat API-klanten wereldwijd zelf kiezen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wat er verandert, en wat OpenAI openlaat:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ChatGPT en Codex: tekst met watermerk voor EU-gebruikers op alle abonnementen, uitrol in de komende weken<\/li>\n\n\n\n<li>Uitschakelen in ChatGPT: OpenAI zegt niet of dat kan<\/li>\n\n\n\n<li>API: wereldwijd opt-in sinds 5 oktober, standaard uit, in te schakelen per organisatie of project<\/li>\n\n\n\n<li>Welke API-modellen: &#8220;geselecteerde modellen&#8221;, zonder namen<\/li>\n\n\n\n<li>Detector: alleen op aanvraag, voor onderzoekers en expertorganisaties<\/li>\n\n\n\n<li>Nederlandse detectiecijfers: niet gepubliceerd<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Leg je eigen regels voor AI-tekst vast, want het watermerk van ChatGPT bewijst weinig<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Voor de meeste organisaties is dit een nalevingsstap van OpenAI, geen nieuwe taak voor jou. Je medewerkers gebruiken ChatGPT gewoon verder, en hun teksten krijgen een kenmerk dat bijna niemand kan uitlezen. Twee groepen moeten wel nu in actie komen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als eerste teams die eigen teksttools bouwen op de OpenAI API. Bied je een generatief systeem aan onder je eigen naam, dan kan de markeerplicht uit artikel 50 bij jou liggen, en OpenAI zet het watermerk alleen aan als jij dat doet. Laat je rol voor 2 december juridisch toetsen. Zet de instelling daarna aan in een testproject en vergelijk de kwaliteit op je eigen taken.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Als tweede communicatie- en redactieteams. Artikel 50 vraagt gebruikers ook om AI-tekst die het publiek informeert over zaken van algemeen belang als zodanig te melden, tenzij een mens de tekst controleert en iemand redactionele verantwoordelijkheid draagt. Een watermerk regelt dat niet voor je. Leg vast wie AI-concepten controleert en wanneer je ze labelt. In ons artikel over <a href=\"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/blog\/ai-watermerken\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AI-watermerken en wat de AI Act in Nederland verplicht<\/a> lees je hoe je test of je publicatieproces zulke signalen bewaart of wist.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Voor meer informatie, bekijk <a href=\"https:\/\/openai.com\/index\/eu-text-provenance\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\">de offici\u00eble aankondiging van textGrain op de blog van OpenAI<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>OpenAI maakte op 5 oktober 2026 bekend dat ChatGPT en Codex tekst voor EU-gebruikers een onzichtbaar watermerk geven, op alle abonnementen, om aan de AI Act te voldoen. Het watermerk textGrain zit in de woordkeuze. <\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":3444858,"template":"","tags":[],"news-category":[],"class_list":["post-3444860","news","type-news","status-publish","has-post-thumbnail"],"meta_box":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/news\/3444860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/news"}],"about":[{"href":"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/news"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3444858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3444860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3444860"},{"taxonomy":"news-category","embeddable":true,"href":"https:\/\/datanorth.ai\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/news-category?post=3444860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}